585 probali taqinchoqning bir grammi bilan bank quymasining bir grammi bir xil narxga ega emas. 585 probali qotishmaning 58,5 foizi oltin. Bank quymasi esa 999,9 probali bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari, buyumni do‘kondan sotib olish narxi bilan uni qayta sotish narxi alohida hisoblanadi.
Manbalar 2026-yil 21-oktabrda tekshirildi. MB narxlari quyida sanasi ko‘rsatilgan misol uchun berilgan va avtomatik yangilanmaydi. Maqolada 585 probali oltinni bugungi qabul qilish narxi belgilanmagan.
585, 999 va 999,9 probali oltin nimasi bilan farq qiladi?
Proba qotishmaning ming og‘irlik birligida qancha sof qimmatbaho metall borligini bildiradi. Bu tushuncha 2021-yil 23-avgustdagi O‘RQ-710-son Qonunning 3-moddasida belgilangan.
| Proba | Oltin ulushi | 5 g qotishmadagi sof oltin |
|---|---|---|
| 585 | 58,5% | 2,925 g |
| 999 | 99,9% | 4,995 g |
| 999,9 | 99,99% | 4,9995 g |
«999» bilan «999,9» aynan bir xil yozuv emas. Markaziy bank ma’lumotida bank oltin quymalarining probasi 999,9 deb ko‘rsatiladi. Taqinchoq va quymani solishtirganda aynan buyumning probasi hamda metall massasini oling.
Oltinning gramm narxini qanday hisoblash mumkin?
Sof oltin massasi uchun formula: qotishma massasi × proba ÷ 1000. Agar taqinchoqning toshsiz metall qismi 5 gramm va probasi 585 bo‘lsa, undagi sof oltin 5 × 585 ÷ 1000 = 2,925 gramm.
Keyingi hisob faqat o‘quv misoli: sof oltinning bir grammi shartli ravishda 1 mln so‘m deb olinsa, 585 probali qotishmaning bir grammidagi oltin 585 ming so‘mga teng bo‘ladi. Bu do‘kon yoki qabul qiluvchining taklifi emas. Boshlang‘ich 1 mln so‘m ham bozor narxi sifatida berilmagan.
Amalda toshlar va boshqa metall bo‘lmagan qismlarni umumiy vazndan ajratish, proba va hisobga olinadigan massani tekshirish kerak. Toshli uzukning umumiy 5 gramm vaznini avtomatik ravishda 5 gramm oltin qotishmasi deb olmang.
Nega taqinchoq narxi oltinning o‘zidan qimmatroq bo‘lishi mumkin?
Tayyor buyumni sotib olayotganda faqat metall uchun to‘lamaysiz. Narxda ishlov, dizayn, toshlar, savdo xarajatlari va sotuvchining ustamasi bo‘lishi mumkin. Bu qismlar chekda har doim alohida ko‘rsatilavermaydi; sotuvchidan hisobni tushuntirishni so‘rang.
Qayta xaridor buyumni faqat metall sifatida baholasa, siz to‘lagan dizayn yoki ishlov haqi taklifda saqlanmasligi mumkin. Toshlar ham o‘sha xaridor tomonidan alohida baholanmasligi mumkin. Shu sababli «do‘kondagi gramm narxi» va «qayta sotishdagi gramm narxi»ni bir xil deb kutmang.
MBning quyma narxi nega taqinchoq narxi emas?
MBning 21.10.2026, 09:50 dagi jadvalida 5 grammli quymaning sotuv narxi 9 008 000 so‘m, butun qadoqda qayta xaridi 7 906 000 so‘m. Bir grammga bo‘lsak, mos ravishda 1 801 600 va 1 581 200 so‘m chiqadi.
Ikkala raqam ham aynan bank quymasiga tegishli. Ularni 0,585 ga ko‘paytirib, natijani 585 probali taqinchoqning kafolatlangan sotuv yoki qabul qilish narxi deb bo‘lmaydi. Quyma narxida ham aynan shu mahsulotning sotish va qayta xarid shartlari bor. MB qiymatlarni kun davomida qayta ko‘rib chiqishi mumkin.
Quyma sotib olish va uni qayta sotishdagi qadoq masalasi 5, 10 va 20 grammli quymalar haqidagi maqolada batafsil tushuntirilgan. Yangi jadval uchun oltin bo‘limidagi narx sanasini tekshiring.
Taqinchoq yoki lomni sotishda nimani so‘rash kerak?
- Bu sotib olish narximi yoki garovga beriladigan qarzmi? Buyumni sotish va lombardga garov qo‘yish turli bitimlar.
- Qaysi massa hisobga olindi? Umumiy vazn, toshsiz metall vazni va chegirmalarni alohida yozdiring.
- Proba qanday aniqlanadi? Tekshiruv usuli, to‘lovi va buyumga ta’sirini oldindan so‘rang.
- Narx qaysi birlik uchun? Bir gramm 585 qotishmasi uchunmi, sof oltin uchunmi yoki butun buyum uchunmi?
- Qo‘lga qancha pul tegadi? Taklifni tekshiruv va boshqa kelishilgan xarajatlardan keyingi yakuniy summa bo‘yicha taqqoslang.
Ikki taklifni solishtirishda bir xil proba, hisobga olingan massa va bitim turini oling. «Bir grammga ko‘proq» degan taklifdan katta xarajat ushlansa, qo‘lga tegadigan summa kamroq bo‘lishi mumkin. Yozma baholash bu farqni ko‘rishga yordam beradi.
Jamg‘arish uchun buyum tanlayotgan bo‘lsangiz
Avval nima sotib olayotganingizni belgilang: taqiladigan bezakmi yoki keyinchalik pulga aylantirish rejalashtirilgan metallmi? Bezakning siz uchun qiymati faqat undagi oltin bilan cheklanmaydi. Pulni saqlash maqsadida esa kirish narxi, chiqish narxi, saqlash va qayta sotish tartibini birga hisoblang.
Kelajakdagi oltin narxi oldindan ma’lum emas. Uni omonat foizi va pulni yechish shartlari bilan solishtirganda ham bir xil muddatni oling. Taqinchoq yoki quyma narxi albatta oshadi degan farazga hisobni qurmang.
Ko‘p beriladigan savollar
585 probali oltin sof oltinning necha foizini tashkil etadi?
585 proba qotishma massasining 58,5 foizi sof oltin ekanini anglatadi. Toshlar va metall bo‘lmagan qismlar qotishma massasiga kiritilmaydi.
MB jadvalidan 585 probali oltin narxini olish mumkinmi?
Yo‘q. MB jadvali bank oltin quymalarining sotuv va qayta xarid narxlarini beradi. Zargarlik buyumi yoki lom uchun alohida taklif kerak.
999 va 999,9 proba bir xilmi?
Yo‘q. 999 proba 99,9%, 999,9 proba 99,99% oltinni bildiradi. Bank quymasining aniq ko‘rsatkichini hujjatidan tekshiring.
Lombard bahosi oltinni sotish narximi?
Har doim ham emas. Garov evaziga beriladigan qarz summasi bilan buyumni uzil-kesil sotib olish taklifi farq qiladi. Qaysi bitim taklif qilinayotganini aniqlang.